Yunanistan Neden Battı?Yunanistan uzun yıllardır ekonomik kriz içerisinde. Yunanistan’ın yaşadığı bu kriz finans çevrelerinde daha çok “borç krizi” olarak biliniyor. Krize neden olan temel faktör, ülkenin çok büyük rakamlara ulaşan dış borcu. 370 milyar euro tutarındaki bu borcun daha fazla çevrilememesi nedeniyle Yunan hükümeti iflasın eşiğine geldi. Yunanistan’ı borçlanmaya iten ve krize neden olan sebepleri bu yazımızda inceleyeceğiz .

 

1) Emeklilik Giderleri

Yunanistan tam bir emekli cenneti. Gayri safi milli hasılanın %17.5’i emekli maaşlarının ödenmesi için harcanıyordu. Bu, Avrupa içerisindeki en yüksek oran demek. Kurtarma paketleri ve alınan önlemler neticesinde emeklilik giderleri %15’e düşürüldü. Bugün ortalama bir emekli 750 € maaş alıyor. Emekli maaşları kriz öncesine göre %40 oranında azaltılmış durumda.

Ekonomi profesörü Hari Tsoukas yaşadıkları kesintiye rağmen, krizde emeklilerin de payının olduğunu düşünüyor. Emeklilerin cömert olmadıklarını, pek fazla para harcamadıklarını belirten Tsoukas’ın anne ve babası da emekliymiş.

 

2) Sosyal Yardımlar

Avrupa Birliği’ne girdikten sonra Yunanistan tam bir sosyal devlet haline geldi. Devlet memuru olmak, çalışma saatlerinin rahatlığı ve yüksek maaş nedeniyle çok avantajlı. Bunun yanında bekar bir kız çocuğu, ölen babasının emekli maaşını devralabilir. Ayrıca ekstra mesai karşılığında çok astronomik ödemeler yapılıyordu. Hari Tsoukas, insanların emekli olmasının önüne geçebilmek için verilen bu yüksek teşvikleri “tuhaf” ve basit bir yöntem olarak nitelendiriyor, krize yol açan sebeplerden birisinin de bu teşvikler ve sosyal yardımlar olduğunu düşünüyor.

 

3) Erken Emeklilik

Yunan erkekleri ortalama 63, kadınları ise 59 yaşında emekli oluyorlar, Avrupa ortalamasına göre oldukça genç yaşlar. Polis ve askerin emeklilik yaşı ise 40 – 45 arasında değişiyor.18 yaşın altında çocuklu kadınlar için ise 43 yaşında emekli olabiliyorlar.

 

4) Yüksek İşsizlik Oranı ve Çalışma Kültürü

Yunan halkında hep bir “vurdumduymazlık” olduğu söylenegelir. İşsizlik oranının %25 olduğu ülkede, bu vurdumduymazlığın kriz üzerinde de etkili olabilir. 39 yaşındaki Apostolis isimli  satış elemanının ABC News’e verdiği röportajda bu umursamazlık kültürünün etkileri net bir şekilde görülebiliyor:

Patronumun yarın bana ödeme yapmak için parası olmadığını biliyorum. Canım isterse işten ayrılır, plaja yüzmeye giderim. Ayrıca elektrik ve su faturalarını ödememek için bahanem de olur.

 

5) Vergi Sorunu

Yunanistan’da zenginlerin vergiden ödemekten kurtulabilmesi için birçok açık kapı bulunuyor. Çipras yönetimindeki sol hükümetin seçim vaatlerinden birisi de zenginlerden alınacak vergiyi artırmaktı. Bu sorun hala kesin olarak çözülebilmiş değil ve ivedi bir çözüm bekliyor.