Moobing kavramı dünyada 1980’lerde oluşmaya başlayan ve Türkiye’de ise 2000’li yıllarda oluşmuşmaya başlayan bir kavramdır. Moobing kavramı, bir kişinin başka bir kişi tarafından veya grup içinde zorbalığa maruz kalmasıdır. Bu durum kadınların ve erkeklerin yaşadığı tramvatik bir problemdir. Moobing, yatay ve dikey olarak okulda, arkadaşlar arasında, işyerinde, ailede ve çeşitli topluluklar içinde görülebilmektedir. Ön plana çıktığı ortamlar ise aile ve işyerleridir.

1- Moobing Kavramının Tarihçesi

Mobbing tanımı ilk olarak, Avusturyalı etolojist Konrad Lorenz tarafından 1966 senesinde hayvanlar ve kuşlar arasında yapılmıştır. 1970’li yıllarda İsveçli Fizikçi Peter Paul Heinemann, Lorenz’in tanımını, bir grup çocuğun başka bir çocuğu hedef alarak eziyet veya saldırması şeklinde kavramsallaştırmıştır. 1980’li yıllarda ise İsveçli Pedagojik Psikolog Dr. Heinz Leymann moobing kavramını işyerinde örgütlenme, çeteleşme olarak kullanmaya başlamıştır. Leymann moobing kavramını “Düzenli, tekrar eden ve kasıtlı olan, çalışanın onurunu zedeleyici bir psikolojik terör davranışı” olarak açıklamaktadır.

Moobing Hakkında Bilmeniz Gereken 4 Gerçek

2- Türkiye’de Moobing

Türkiye’de Çalışma ve Sosyal Güvenlik İletişim Merkezi Alo 170 hattına moobing iddiası ile 2011-2015 yılları arasında, 11.629 kişi özel sektörden olmak üzere toplam 15.762 kişi başvurmuştur. Mağdur olan kişi, işini kaybetme korkusu ile moobing’i dillendirememekte veya maruz kaldığı hareketin tanımını bilmemektedir. Bu konu ile ilgili sorumluluk yönetimin olduğu halde, şikayet hattına başvuran kişilerin %67’si yöneticileri tarafından moobing yaşamakta olduklarını bildirmişlerdir.

3- Moobing’e Maruz Kalınma Şekilleri

  •  İletişime Yönelik Saldırılar: Kişinin devamlı sözünün kesilmesi, azarlanması, sözel saldırı ve tehdit almasıdır.
  • Sosyal İlişkilere Yönelik Saldırılar: Mağdur olan kişi ile iş arkadaşlarının ve amirlerinin konuşmaması, odasının veya masasının diğer kişilerden izole bir yere taşınması, kişilerin mağdur yokmuş gibi davranmalarıdır.
  • Kişisel İmaja Yönelik Saldırılar: Mağdur kişinin konuşması, yürüyüşü hakkında ve yaptığı iş ile ilgili alay edilmesi veya lakap takılmasıdır.
  • Mesleki Kariyerine Yönelik Saldırılar: Mağdur kişiye iş verilmemesi veya anlamsız işlerin verilmesidir.
  • Kişinin Sağlığına ve Vücut Bütünlüğüne Yönelik Saldırılar: Mağdur kişiye zor ve tehlikeli işler verilmesi veya cinsel tacize uğramasıdır.

4- Moobing Önlemleri 

Moobing yaşanmaması için bireyin, devletin, işetmelerin ve kurumların yükümlülükleri vardır. Bunlar;

  • Moobing suçtur, bilincinin oluşturulması
  • Moobing bilgilendirme eğitimlerinin yapılması
  • Devletin yükümlülükleri ve üniversitelerin etkin katkısıdır.