Erbil'deki Kriz Türkiye'yi Vurdu

Irak Kürt Bölgesel Yönetimi (IKBY), yakın zamana kadar kaos içindeki Orta Doğu’nun ekonomi cennetiydi. Son 2 yılda yaşanan gelişmeler, Irak hükümeti ile yaşanan sorunlar, IŞİD ve düşen petrol fiyatları yüzünden IKBY, ciddi bir ekonomik krizle boğuşuyor. Durum o kadar vahimleşti ki Erbil yönetimi memur maaşlarını dahi ödeyemez hale geldi. Bu durum bölgede yoğun ekonomik faaliyette bulunan, başta inşaat sektörü olmak üzere, Türk firmalarını olumsuz etkiliyor.

Erbil yönetiminin Kuzey Irak petrollerini Bağdat’ın izni olmaksızın satması her iki yönetim arasında bir gerilim yaratmıştı. Bu gerilim, Erbil’in merkezi Irak bütçesinden yeteri kadar pay alamaması ile sonuçlandı. Rakka ve Erbil arasında kalan bölgelerdeki, IŞİD ve YPG terör örgütlerinin neden olduğu yoğun çatışmalar ticareti durma noktasına getirdi. Son olarak petrol fiyatlarındaki radikal düşüş, ekonomik bunalımdaki Kürt yönetimini ciddi bir krize soktu. Petrol fiyatlarında artış beklenmemesi ve IŞİD tehlikesinin yakın gelecekte de sürecek olması IKBY açısından durumu daha da vahimleştiriyor.

Bölgesel Yönetim İşadamları Birliği üyelerinden Cemal Dizayi, yürüyen ve planlanan projelerin %90’ının iptal edildiğini söylüyor, iflas açıklayan şirket sayısı 250’yi geçmiş durumda. Bölgede 1 milyar dolardan fazla yatırımı bulunan Gürbağ İnşaat bu ciddi mali krize karşı yatırımları yavaşlatma kararı aldı. Şirketin halihazırda 500 milyon dolarlık aktif projesi bulunuyor.

IKBY’de yaşanan krizin vurduğu sektörlerden birisi de altın. IKBY Kuyumcular Sendikası Başkan Yardımcısı Ümit Ahmet, AA ajansına verdiği demeçte; “Kürdistan bölgesinde daha önce yıllık 3,5 ton altın ithal edilirdi. Şimdi ise bu oran 2 tonun altına düştü. Altın satışları yüzde 80 düştü. Birçok kuyumcu kepenk kapattı” ifadelerini kullandı. Altına uygulanan verginin yaklaşık 30 kat artmasının, altın alımındaki düşüşün nedenlerinden birisi olduğu ifade eden Ümit Ahmet, kaliteli işçiliği nedeniyle bölgede tercihin hala Türk altınından yana olduğunu belirtiyor.

Türk firmalarının yaşadığı sorunların başında ödemeleri alamamak veya geç almak bulunuyor. Irak’a 150 milyon dolarlık ihracat gerçekleştiren Kadooğlu Holding’in en büyük ihracat gelirini ayçiçek yağı oluşturmakta. Tarkan Kadooğlu, önceden 1.5 ay içerisinde yapılan ödemelerin şimdi 3.5 ayı geçtiğini belirtiyor. Holding ayrıca planladıkları Kadoil akaryakıt istasyonu projesini de ertelemiş durumda.

Irak’ta, IŞİD terörünün arkasında Türkiye’nin olduğu algısı yaygın. Türk – Irak İş Konseyi başkanı Ercüment Aksoy, bu algının Türkiye’nin imajına zarar verdiğini aynı zamanda bölgedeki Türklerin  can güvenliklerinin de tehlikeye girmeye başladığını belirtiyor. Aksay, kriz ve bu algı yüzünden Türkiye’nin milyar dolarlık bir pazarı elinden kaçırmak üzere olduğunu ifade ediyor.

Irak Kürt Bölgesel Yönetimi’nin içerisinde bulunduğu kriz şimdilik ortadan kalkmayacak gibi görünüyor. Bölge ekonomisinin lokomotifi olan Amerikan petrol şirketleri dahi ciddi sorunlarla karşılaşmakta. IKBY’nin Amerikan General Energy firmasına 1 milyar dolarlık borcu bulunuyor. Hükümetin toplam borcu ise 17 milyar dolar seviyelerinde. Barzani hükümeti, sıcak para ihtiyacı için ilk çare olarak komşu ülkelere başvuruyor. Daily Sabah’ın haberine göre daha önce 500 milyon dolar borç veren Türkiye yeni bir ekonomik yardım kapsamında 500 milyon dolar daha kredi verecek.

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu girin!
Lütfen isminizi girin