Kredi Derecelendirme Kuruluşları Neden ÖnemlidirKredi derecelendirme kuruluşlarının Türkiye’nin notunu yükselttiğini ya da düşürdüğünü sık sık duyarız. Kredi notunun yüksek olmasının ülke ekonomisi açısından olumlu olduğu hepimize aşikar olsa da uzmanlar haricinde hemen hiç kimse kredi notunun ne ifade ettiğini pek bilmez. Bizlerin sadece haberlerde duyduğu derecelendirme süreçleri aslında ülke ekonomileri ve yatırımcılar için çok önemlidir. Ülkeye döviz giriş ve çıkışı, bankacılık sektörü, yabancı yatırımcı… Bütün bunlar ülkenin ekonomisine, dolayısıyla kredi notuna bağlıdır.

 

3 Büyük Kuruluş ve Yöntemleri

Dünya’da yerel ve uluslararası çalışan sayısız derecelendirme kurumu bulunuyor ancak bunlardan sadece 3 tanesi tüm dünyada kabul görmüş durumda; Standard and Poor’s, Fitch ve Moody’s. “Üç Büyükler” olarak adlandırılan bu 3 kuruluş kredi notlandırma sektöründe tekelleşmiş konumda. Bu durum dünya ekonomi çevrelerinde tepki toplasa da henüz otoritelerini sorgulamaya cesaret eden olmadı. Belirtmekte fayda var, bu 3 kuruluş devlete değil, özel sektöre aitler.

Kredisi değerlendirilecek ülke ya da şirket derecelendirme kuruluşları tarafından takip altına alınır. Finans uzmanları ülkelerin; cari acık, dış borç, siyasi istikrar, ihracat, ithalat, siyasetçilerin açıklamaları gibi birçok değişkeni göz önünde bulundurarak o ülkenin notunu belirler. O ülkede yatırım yapmak isteyen yabancılar ilk olarak ülkenin kredi notuna bakar. Düşük bir kredi notu, o ülkenin, borç yükümlülüğünü yerine getirememe, yeteri sayıda müşteriye sahip olamama, yakın ve orta vadeli gelecekte ekonomik kriz yaşama gibi risklere sahip olduğu anlamına geliyor. Türkiye gibi sıcak dövize ihtiyaç duyan ülkelerde yabancı yatırımcı çekebilmek için olumlu kredi notu çok önemlidir. İşte bu sebepten ötürü Türkiye’nin kredi notunun düşürülmesi Ankara’da her zaman sert bir yanıt bulmuştur. Ayrıca ülkeler anlaşma yapmamaları halinde kredi notu değerlendirmesine tabi olmazlar.

Kredi Notları

Haberlerde karşılaştığımız; “Türkiye’nin kredi notu bbb- seviyesine çekildi” gibi cümleler bize pek bir şey ifade etmeyebilir ancak anlaması çok basit bir sistemdir. Aşağıdaki tablo kuruluşların notlandırma sistemlerini göstermekte.

Kredi Derecelendirme Kuruluşları Neden Önemlidir

Standard & Poor’s, 8 Mayıs 2015 tarihinde Türkiye’nin kredi notunu BB+, not görünümünü ise negatif olarak ilan etti. Negatif not görünümü kredi notunun düşmeye meyilli olduğunu gösteriyor. Türk ekonomisinin riskli yatırım bölgesinde olması ve yakın gelecekte kredi notunun negatif görünmesi yabancı yatırımcı için olumsuz bir durum ancak sevindirici bir haber de var; Fitch, 19 Mayıs 2015’te yaptığı açıklamada Türk bankacılık sektörünün olumlu yönde seyrettiğini belirtti. Bu durum Fitch’in Türkiye notunu değerlendirmesinde etkili olacaktır.

Milli Derecelendirme Kuruluşu Mümkün mü?

Standard & Poor’s ile yaşanan bir gerilim sonrası dönemin Başbakanı Recep Tayyip Erdoğan milli bir kredi derecelendirme kurumuna ihtiyaç olduğunu söylemişti. Bu fikrin pratikte işe yaraması pek mümkün gözükmüyor. Bir kredi derecelendirme kuruluşu, yatırımcılar üzerinde yarattığı güven algısı sayesinde iş yapabilmektedir. Türkiye’den böyle bir kuruluş çıksa dahi uluslararası finans camiasında güven yaratması kısa vadede mümkün değil, bu güvenin oluşması için uzun yıllar gerekmekte. Son olarak Standard & Poor’s’un 1860 yılında kurulduğunu ekleyelim.